Điều quan trọng nhất cha mẹ có thể làm cho con là gì? Truyền cảm hứng, giúp con có niềm đam mê học tập hoặc khám phá ra điều mình thực sự yêu thích (tuyệt đối không ép buộc), kể cả khi chúng thay đổi đam mê ‘xoành xoạch’ mỗi năm. Như Angela Duckworth nói, hãy giúp chúng cam kết ít nhất 2 năm trước khi thực sự từ bỏ.
Những cuốn này cha mẹ nên đọc cùng con để trao đổi, nhiều khi trẻ nhỏ chưa hiểu rõ công dụng của các phương pháp khoa học.
1. Learning how to learn (Học cách học) – Alistair McConville (nhà giáo dục), Barbara Oakley (tiến sĩ kỹ thuật, nhà giáo dục), and Terry Sejnowski (nhà thần kinh học điện toán xuất chúng)
Thay vì học theo cách mò mẫm, thử & sai, học thuộc lòng,…thì giờ đây đã có phương pháp khoa học dựa trên khoa học thần kinh để áp dụng hiệu quả với thời gian tối thiểu. Rethinking the way every child learns.
2. Grit (Vững tâm bền chí ắt thành công) – nhà tâm lý học giáo dục Angela Duckworth, đạt giải thiên tài McArthur và được quỹ Bill & Melinda Gates Foundation tài trợ
Grit = Passion (đam mê) + Perserverance (kiên trì).
Chỉ cần IQ >= 80 thì con bạn có thể làm được mọi thứ, luôn tin vậy nhen. Đam mê muốn bền vững phải xuất phát từ nội tại của đứa trẻ, mọi sự ép buộc sẽ không hiệu quả về lâu dài.
Còn như thế nào goi là kiên trì? Kiên trì là cố gắng lần nữa, lần nữa,…10, 20 lần một cách khoa học (cải thiện sau mỗi lần sai) và trong thời gian dài 2-10-20 năm.
3. Mindset (Tâm lý học về thành công) – nhà tâm lý học giáo dục Carol Dweck tại ĐH Stanford
Càng lớn tuổi, ta càng bảo thủ và có xu hướng trở thành 1 người có Fixed mindset (tư duy cố định) – nghĩa là mất khả năng học hỏi hay tiếp thu quan điểm mới một cách cởi mở.
Còn cuốn sách này chỉ ta cách Growth mindset (tư duy phát triển) – nghĩa là bạn luôn có thể học hỏi bất chấp tuổi tác. Gọi là Lifelong learner là vậy.
Thời đại AI, nếu bạn không có Growth mindset, bạn sẽ sớm bị bỏ lại phía sau và tệ hơn là bị đào thải.
Bất cứ ai nghĩ IQ là cố định thì đều là Fixed mindset. Không tin hãy tìm hiểu cuộc đời Thomas Edison (Edison bị chê là có tư duy kém thời còn đi học, sau này trở thành nhà phát minh xuất chúng nhờ khả năng cải thiện và học tập không ngừng) hay Richard Feynman (Chỉ số IQ là 125 thời phổ thông, không thấp nhưng cũng không đủ cao để gọi là thiên tài (thường > 140). Nhưng sau này ông trở thành 1 trong những nhà khoa học vĩ đại nhất lịch sử nhờ trí tò mò không giới hạn và khả năng học tập suốt đời. Sau này Mensa mời ông vào nhưng ông đã từ chối).
4. A mind for numbers (Cách chinh phục toán và khoa học) – Barbara Oakley, nhà giáo dục, tiến sĩ kỹ thuật
Phương pháp khoa học giúp trẻ em học toán và khoa học hiệu quả nhất từ các chuyên gia hàng đầu thế giới.
5. Make it stick (Bí quyết học đâu nhớ đó) – Henry L. Roediger III (giáo sư tâm lý), Mark A. McDaniel (giáo sư tâm lý), and Peter C Brown (nhà tư vấn quản lý)
Trí nhớ là một trong những công cụ quan trọng nhất hỗ trợ việc học hiệu quả và cuốn sách này sẽ chỉ con bạn cách tận dụng tối ưu trí nhớ.
Học thuộc lòng đã lỗi thời, việc hiểu rõ khái niệm và bản chất vấn đề (Feynman technique), kết hợp lặp lại ngắt quãng và các thủ thuật cao cấp giúp việc học trở nên nhẹ nhàng và dễ thở hơn.
6. Bonus: nếu bạn muốn tham khảo thêm về trí nhớ thì đọc thêm:
- Trí nhớ không giới hạn (Unlimited memory) của Kevin Horsley 1 nhà vô địch trí nhớ thế giới
- Nhảy moonwalk cùng Einstein cũng của Joshua Foer 1 nhà vô địch thế giới
- Bí mật của 1 trí nhớ siêu phàm của Eran Katz cũng là 1 nhà vô địch trí nhớ
- Bộ sách trí nhớ của Tony Buzan, chọn vài cuốn bạn hứng thú nhất và nghiên cứu, không cần mua hết.